Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-14

विज्ञानसंस्कृतिः-१४

करसहस्राद् यन्त्रमेकं समर्थं हि

तैलखनिजाङ्गारबाष्पचालितमहो

द्रुतगतौ प्रचलन्ति यानानि खे जले

भूमौ च यैर्निर्मितानि नैपुण्येन

तान् कर्मयोगिनो संस्मृत्य सविनयम्

तज्ज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ १५ ॥

- - - -   

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-13

विज्ञानसंस्कृतिः-१३

प्राकृतिकचयनाद् हि जीववैविध्यमिति

विज्ञानपरिवर्तकं तत्त्वमकथयत्

संगृह्य जन्तून्स्तदस्थ्यादिशेषान्श्च

पाषाणभूतान्श्च विज्ञानशेखरः

तं डार्विनं चार्लसाभिधं संस्मृत्य

तज्ज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ १४ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-12

विज्ञानसंस्कृतिः-१२

मैकेलफारडे इति नाम यस्य यो

चलदयस्कान्तस्य निकटे स्थिते लोह-

सूत्रे तडिच्छक्तिरनुभूयते इति

प्रोद्योगपरिवर्तकं तत्त्वमकथयत्

तं लोहकारस्य तनयं प्रशस्य भोः

तज्ज्ञानसम्स्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ १३ ॥

- - - -   

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-11

विज्ञानसंस्कृतिः-११

डाल्टनमहाशयं यो मूलवस्तूनि

समगुणैः परमाणुभिः कृतानीत्युचित-

भिन्नपरमाणुसंयोगात् हि संयुक्त-

वस्तूनि सिध्यन्ति चेत्याह संस्मृत्य

रसशास्त्रवर्धनाग्रेसरं ज्ञानिनम् 

तद्ज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिण्डिमम् ॥ १२ ॥

- - - -  

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-10

विज्ञानसंस्कृतिः-१०

एड्वर्डजेन्नरःजनपदप्रत्ययम्

ह्यवलम्ब्य मारकमसूरिकावारणे

सफलतां प्राप्य खलु भूतले प्रथमतो

आविष्चकार भीषणरोगयन्त्रणं

रोगरोधकवेधनीतन्त्रमार्गेण

तज्ज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ११ ॥

- - - -     

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-9

विज्ञानसंस्कृतिः-९

लव्वासिएर्वर्यमाधुनिकरसशास्त्र-

जनक इति विख्यातमाम्लजनको येन

उत्पादितो स्वप्रयोगालये दीप्त-

जलजनकतो जलं भवतीति दर्शितम्

स्मरन्तो तं च तद्विज्ञानकर्माणि

तज्ज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ १० ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-8

विज्ञानसंस्कृतिः-८

जेम्स् वाट इति नाम यस्य प्रथितमस्ति

यो प्रयोगान् बहून् सूक्ष्मान्श्च निर्वर्त्य

तप्तबाष्पच्छन्नशक्तिचालितयन्त्र-

माविश्चकार यत् प्रोद्योगरङ्गस्य

परिवर्तने श्रेष्ठपात्राणि निरवहत्

तस्य वरसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ९ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-7

विज्ञानसंस्कृतिः-७

हार्वे उपाह्वं विलियमं चिकित्सकम्

यो प्रयोगान् बहून् मनुजेषु निर्वर्त्य

रक्तचलनक्रियां हृदयस्य पात्रमपि

सम्यङ्न्यरूपयत् वैद्यशास्त्रप्रथन-

मूलकारणमभूत् तं कृतज्ञाः स्मरत

तस्येष्टसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ८ ॥

- - - -  

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-6

विज्ञानसंस्कृतिः-६

को न जानाति तं मतिमतामग्रणीम्

न्यूटनं येन खलु चलननियमत्रयम्

सार्वलौकिकतत्त्वरूपेण वर्णितम्

येन सर्वद्रव्यगौरवाकर्षणम्

सम्पद्यते नियतमन्योन्यमित्युक्त-

मथ तस्य संस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ७ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-5

विज्ञानसंस्कृतिः-५

दूरदर्शकयन्त्रमवलोकयत तत्र

दृश्यते विश्वेऽस्मदल्पता सुविशदम्

सूक्ष्मदर्शकयन्त्रमस्मच्छरीरस्य

पृथुतां प्रदर्शयति शंसाम कुशलतां

एकाग्रचित्ततामेवंविधानि यैः

सृष्टानि तेषां च ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ६ ॥

- - - -