Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-9

विज्ञानसंस्कृतिः-९

लव्वासिएर्वर्यमाधुनिकरसशास्त्र-

जनक इति विख्यातमाम्लजनको येन

उत्पादितो स्वप्रयोगालये दीप्त-

जलजनकतो जलं भवतीति दर्शितम्

स्मरन्तो तं च तद्विज्ञानकर्माणि

तज्ज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ १० ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-8

विज्ञानसंस्कृतिः-८

जेम्स् वाट इति नाम यस्य प्रथितमस्ति

यो प्रयोगान् बहून् सूक्ष्मान्श्च निर्वर्त्य

तप्तबाष्पच्छन्नशक्तिचालितयन्त्र-

माविश्चकार यत् प्रोद्योगरङ्गस्य

परिवर्तने श्रेष्ठपात्राणि निरवहत्

तस्य वरसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ९ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-7

विज्ञानसंस्कृतिः-७

हार्वे उपाह्वं विलियमं चिकित्सकम्

यो प्रयोगान् बहून् मनुजेषु निर्वर्त्य

रक्तचलनक्रियां हृदयस्य पात्रमपि

सम्यङ्न्यरूपयत् वैद्यशास्त्रप्रथन-

मूलकारणमभूत् तं कृतज्ञाः स्मरत

तस्येष्टसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ८ ॥

- - - -  

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-6

विज्ञानसंस्कृतिः-६

को न जानाति तं मतिमतामग्रणीम्

न्यूटनं येन खलु चलननियमत्रयम्

सार्वलौकिकतत्त्वरूपेण वर्णितम्

येन सर्वद्रव्यगौरवाकर्षणम्

सम्पद्यते नियतमन्योन्यमित्युक्त-

मथ तस्य संस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ७ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-5

विज्ञानसंस्कृतिः-५

दूरदर्शकयन्त्रमवलोकयत तत्र

दृश्यते विश्वेऽस्मदल्पता सुविशदम्

सूक्ष्मदर्शकयन्त्रमस्मच्छरीरस्य

पृथुतां प्रदर्शयति शंसाम कुशलतां

एकाग्रचित्ततामेवंविधानि यैः

सृष्टानि तेषां च ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ६ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An Ode to Scientific Spirit-4

विज्ञानसंस्कृतिः-४

योहान्न केप्लरः ब्राहेउपाह्वस्य

टैखोऽभिधेयस्य दीर्घकालात्तबहु

-मूल्यावलोकनानाधृत्य सुन्दरं

नियमत्रयं कथितवानहो भास्वरो

ग्रहाणामिनपरिक्रमणगतिमुद्दिश्य

विज्ञानसंस्कृतेस्ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ५ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: New Year Aspirations

नववर्षशुभाकाङ्क्षा

परधर्मसहिष्णुता जने नववर्षे सततं प्रवर्धताम् ।

निजधर्मविकासकर्मणि प्रभवेन्नान्यमतप्रदूषणम् ॥

जिघांसां परित्यज्य मैत्रीं श्रयामो

युयुत्सां परित्यज्य सन्धेर्विधानम् ।

मिथो प्रेम एवास्मदुच्छ्रायमार्गः

न चेत्सर्वतो हानिमाप्नोति लोकः ॥

- - - - 

Sanskrit blog: Humour-109

हास्यसीकरः-१०९

कस्मिंश्चित् ग्रामे कयोश्चन दम्पत्योः सुतरां प्रतीपौ बालौ आस्ताम् । प्रायेण ग्रामे यदि किमपि दुष्टकर्म सम्पद्यते चेत् तत् तयोः बालयोः एव कर्म इति प्रथितमभवत् । तयोः व्यथितौ पितरौ ग्रामस्य अचिरमागतस्य पूजकस्य समीपं गत्वा स्वबालयोः विषये समभाषेताम् । पूजकः बालयोः प्रतीपत्वशमने साहाय्यं ददामीति सनिश्चयमकथयत्, “अलं शोकेन । बालयोः एकैकं मिथः संभाषयिष्ये” इति । प्रथमं भ्रात्रोः कनीयान् पूजकं समुपयातः ।पूजकः गम्भीरस्वरेन तमवदत्, “पीठे उपविश” इति । बालः तथाकरोत् ।पूजकः पुनरवदत्, “ईश्वरः कुत्र? वद” बालः मौनमाश्रयत् । पूजकः पुनः उच्चैः अपृच्छत्’ “ईश्वरः कुत्र? शीघ्रं वद” । तदापि बालः न किमप्यवदत् । पूजकः उच्चैस्तरपृच्छत्, “ईश्वरः कुत्र?” । तदा भीतः बालः सहसा गृहमधावत् ।  अग्रजस्य कोष्ठं प्रविश्य द्वारं प्यदधाच्च । कोष्ठे स्थितः अग्रजः अपृच्छत्, “किमभवत्?” इति । बालः ससाध्वसमवदत्, “इदानीं महति कृच्छ्रे पतितौ आवाम् । प्रायेण ईश्वरः नष्टः । पूजकः आवामेव कारणमिति मन्यते खलु” इति ।
- - - - 

Sanskrit blog: An ode to scientific spirit-3

विज्ञानसंस्कृतिः-३

प्रक्रियामुपयुज्य गणितस्य समुचिते

प्रतिरूपसर्जने सरलतामवलम्ब्य

दृष्टतथ्यानां निरूपणे सक्षमाः

नूत्नतथ्याविष्करणनिपुणकल्पनाः

विरचयन् विज्ञानसंस्कृतिर्विजयते

तत्संस्कृतेरेव ताडयत जयडिण्डिमम् ॥ ३ ॥

विश्वस्य तत्त्वमतिसरलं च सुन्दरम्

मन्यमानास्तस्य मार्गणे शेमुषीं

सततं प्रयुज्य ते सत्यसंशोधकाः

विज्ञानगतिपथे प्राचलन् रंहसा

नाशयन्तो मौढ्यजालानि सर्वथा

तत्संस्कृतेरेव ताडयत जयडिंडिमम् ॥ ४ ॥

- - - - 

Sanskrit blog: An ode to scientific spirit-2

विज्ञानसंस्कृतिः-२

किं ववौ मारुतो मन्थरं मृदुलं च

किं रवेरातपः प्रखरतां नाभजत्

किं पुष्पवृष्टिरभवन्नभोमण्डलात्

गलिलियो गलिलै यदा जनिमवाप्तवान्

यस्माद् हि विज्ञानसंस्कृतिः प्रारभत

तत्संस्कृतेरेव ताडयत जयडिण्डिमम् ॥ २ ॥ 

- - - -